Zbliża się ostateczny termin udzielenia zaległego urlopu wypoczynkowego

Z tego artykułu dowiesz się do kiedy należy najpóźniej udzielić pracownikowi zaległy urlop wypoczynkowy (czyli urlop udzielany pracownikowi w terminie późniejszym niż rok kalendarzowy, w którym pracownik nabył do niego prawo), jakie są konsekwencje, gdy obowiązek ten nie zostanie spełniony, kto ponosi w tej sytuacji odpowiedzialność, oraz czy pracownik może sam sobie udzielić zaległy urlop.

Zgodnie z art. 161 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany udzielić pracownikowi urlop w tym roku kalendarzowym, w którym pracownik uzyskał do niego prawo. W rzeczywistości często zdarza się, że zasada ta nie zostaje zachowana.

 

Jak powstaje zaległy urlop wypoczynkowy?

Do przesunięcia terminu urlopu może dojść zarówno z inicjatywy pracownika, jak i pracodawcy, na mocy art. 164 i 165 KP. W ten sposób może powstać zaległy urlop wypoczynkowy

Do powstania urlopu zaległego  może dojść gdy urlop zostanie przerwany w sytuacjach wskazanych w art. 166 KP, jak i w przypadku odwołania pracownika z urlopu zgodnie z art. 167 KP.

Data końcowa udzielenia zaległego urlopu – 30 września

W tej sytuacji zastosowane będzie miał przepis art. 168 KP. Stanowi on, że urlop niewykorzystany w terminie ustalonym zgodnie z planem urlopów lub w porozumieniu z pracownikiem  należy pracownikowi udzielić najpóźniej do dnia 30 września następnego roku kalendarzowego.

Konsekwencje nie udzielenia zaległego urlopu do 30 września

Po upływie 30 września następnego roku kalendarzowego pracownik może sądownie dochodzić udzielenia urlopu do czasu przedawnienia roszczenia o ten urlop.

Ponadto, za naruszenie przewidzianego w art. 168 KP obowiązku udzielenia zaległego urlopu do końca 30 września przewidziana jest odpowiedzialność wykroczeniowa (art. 282 § 1 pkt 2 KP). Za takie wykroczenie grozi kara grzywny od 1000 zł do 30 000 zł.

Kto konkretnie ponosi odpowiedzialność?

Pracodawca będący osobą fizyczną lub osoba wykonująca czynności z zakresu prawa pracy, o której stanowi art. 3 [1] KP, ale również i inna osoba, której zostały powierzone obowiązki w zakresie wypłaty wynagrodzenia lub innych świadczeń, udzielania urlopu wypoczynkowego, wydania świadectwa pracy (Z. Salwa, Podmioty odpowiedzialne za wykroczenia przeciwko prawom pracownika, PiZS 2001/8, s. 22). W wyroku z dnia  3 lutego 2003  r. (sygn. akt III KK 388/02) Sąd Najwyższy stwierdził, że „podmiotem wykroczenia z art. 282 § 2 Kodeksu pracy może być kierownik zakładu pracy lub główny księgowy lub każdy inny pracownik, który został upoważniony w tym zakresie do działania w imieniu zakładu pracy„.

Czy pracodawca może jednostronnie skierować pracownika na zaległy urlop wypoczynkowy?

Na to pytanie odpowiedział Sąd Najwyższy  w wyroku z 24 stycznia 2006 r. (sygn. akt I PK 124/05), uznając, że pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet gdy pracownik nie wyraża na to zgody.

Czy pracownik może sam sobie udzielić zaległy urlop wypoczynkowy?

Bez zgody pracodawcy pracownik nie może sam sobie dzielić zaległego urlopu wypoczynkowego, mimo iż jego nieudzielenie przez pracodawcę do 30 września stanowi wykroczenie. Sąd Najwyższy w wyroku z 5 grudnia 2000 r. (sygn. akt I PKN 121/00) stwierdził, że zawiadomienie pracodawcy o rozpoczęciu zaległego urlopu wypoczynkowego nie usprawiedliwia nieobecności pracownika w pracy. Takie zachowanie pracownika może zostać zakwalifikowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych i uzasadnić zastosowanie rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt 1 KP.

Uwaga

Dla zachowania obowiązków wynikających z art. 168 KP wystarczy, że udzielony urlop rozpocznie się najpóźniej dnia 30 września (tak: Jaśkowski Kazimierz: Jaśkowski Kazimierz, Maniewska Eliza, Komentarz aktualizowany do Kodeksu pracy, Opublikowano: LEX/el. 2019).

Dotknij tutaj i zadzwoń